Để ngăn chặn cuộc đình công đòi quyền lợi chính đáng của các công nhân Công ty cà phê Đăk Đoa (thuộc Vinacafe, đóng chân trên địa bàn xã Đăk Krong, huyện Đăk Đoa, tỉnh Gia Lai), Các lãnh đạo Công ty Vinacafe đã “bắt tay” với các lãnh đạo tỉnh Gia Lai lúc bấy giờ bắt giam 9 công nhân thuộc công ty này, và tuyên mức án 21 năm tù giam cho các công nhân. Với kế bẩn là “đánh rắn phải chặt đầu”, bắt những công nhân nòng cốt để đe doạ các công nhân còn lại, làm tan vỡ phong trào đòi quyền lợi của công nhân. Gây ra đau khổ cho nhiều gia đình…

Xin kính mời quý vị theo dõi phong sự điều tra của Lao Động Việt, được chia làm nhiều kỳ.

Kỳ 2: TỈNH GIA LAI “QUYẾT LIỆT” NHƯ THẾ NÀO ?

Trong bối cảnh cà phê trên cây đang chín rụng, lãnh đạo công ty Cà phê Đăk Đoa và Vinacafe không chịu đối thoại với công nhân, lãnh đạo tỉnh Gia Lai thì thừa nhận chưa hiểu phương án giao nhận khoán, một mặt ra những văn bản mang tính hình thức để trấn an tinh thần công nhân, một mặt đưa công an vào rẫy cà phê để “giám sát” công nhân…
Sau khi buổi đối thoại giữa công nhân với ông Nguyễn Văn Trương- Phó tổng Giám đốc Vinacafe, cùng đại diện Công ty Cà phê Đăk Đoa bất thành vì phía công ty giữ nguyên lập trường chèn ép, bóc lột công nhân đến cùng. Cùng với đó là cách hành xử của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT)cố tình làm ngơ để cho cấp dưới của mình lộng hành. Gần 300 công nhân buộc phải kêu cứu lên Uỷ ban nhân dân tỉnh Gia Lai (UBND).
Ban đầu, công nhân viết đơn thư gửi các ban ngành của tỉnh này kêu cứu nhưng cũng chẳng ai đoái hoài. Đường cùng, các công nhân phải kéo nhau lên phòng tiếp dân của UBND tỉnh để đối thoại, kêu cứu với lãnh đạo tỉnh này. Trước tình hình trên, lãnh đạo UBND tỉnh Gia Lai đã buộc phải tiếp công dân, đồng thời ra văn bản thành lập Đoàn kiểm tra liên ngành để kiểm tra vụ việc. Đoàn liên ngành gồm: Sở NN&PTNT, Sở Lao động, Thương binh và Xã hội, Liên đoàn Lao động… Đoàn do Sở NN&PTNT làm trưởng đoàn.
Tuy nhiên, không hiểu vì không biết quy trình làm việc hay vì đã bắt tay “đi đêm” với với phía lãnh đạo công ty nên Đoàn liên ngành đã không thèm gặp, tiếp xúc với công nhân, với thực tế mà Đoàn chỉ “làm việc” với lãnh đạo của công ty. Kết của của cuộc “đi đêm” này là văn bản báo cáo Láo, sai sự thật của Đoàn liên ngành. Nội dung văn bản là những ngôn từ có lợi cho lãnh đạo công ty, là những ý kiến của công ty chứ không hề có ý kiến của công nhân. Và chính cán bộ Đoàn này đã thừa nhận chỉ làm việc với lãnh đạo công ty, nghe lãnh đạo công ty nói chứ không hề làm việc, tiếp xúc với công nhân!
“Năng suất cà phê bấp bênh, sâu bệnh hoành hành… số lượng công nhân hiện đang nợ khoán của công ty là 157 ngươì với sản lượng nợ khoán là hơn 500 tấn cà phê tươi từ những năm trước. Thế nhưng, Ban giám đốc công ty, cùng với Đoàn liên ngành lại làm báo cáo toàn công ty có 12 người nợ khoán; năng suất cà phê cao ngất ngưởng ở khoảng… 14 tấn/ha? Đoàn thanh tra làm việc mà không hề gặp công nhân, Liên đoàn Lao động bảo vệ quyền lợi cho công nhân mà chẳng biết công nhân sống chết như thế nào? sản xuất ra làm sao? Làm việc như vậy thì trẻ con cũng ngồi vào ghế này để hàng tháng lấy lương được”, công nhân bức xúc.
Công nhân khác giải thích tiếp: “Đơn giản thế này, công ty cà phê Ia Sao 1 cách công ty chúng tôi vài chục km, cũng là công ty con của Vinacafe như công ty chúng tôi, tổng diện tích của họ hơn chúng tôi 10ha, nhưng chi phí quản lý doanh nghiệp của họ chỉ bằng khoảng hơn 1 nửa của công ty chúng tôi. Họ cũng có phương thức giao khoán trắng như chúng tôi nhưng chỉ phải nộp sản lượng là 2.950kg/ga. Còn chúng tôi thì phải nộp gần gấp 3 của họ”.
Trước tình trạng này, công nhân lại tiếp tục kéo nhau lên trụ sở tiếp dân tại UBND tỉnh để mong gặp lãh đạo tỉnh đối thoại. Cuối cùng, ông Phùng Ngọc Mỹ- Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai lúc này đã phải thừa nhận qua các văn bản với nội dung: Yêu cầu công ty Cà phê Đăk Đoa giải thay đổi phương án giao khoán, đưa ra một phương án giao khoán mới đảm bảo hài hoà lợi ích của công nhân. Vì, quy trình xây dựng phương án giao- nhận khoán của công ty là quy trình ngược, không thông qua người lao động, mà chỉ Công ty xây dựng trình Vinacafe phê duyệt để người lao động thực hiện. Vì vậy, phương án giao khoán này chưa đảm bảo sự công khai, minh bạch và quyền lợi giữa các bên.

4
Ảnh: Công nhân bên rẫy cà phê mất mùa và Công an huyện Đăk Đoa bắt đầu công cuộc “ngăn chặn hành vi lợi dụng quyền tự do dân chủ”.
Thế nhưng, các văn bản, lời nói của lãnh đạo tỉnh này dường như chỉ để làm “màu”, không có hiệu lực, phía công ty vẫn phớt lờ. Nên công nhân vẫn tiếp tục kéo nhau lên trụ sở tiếp dân để được đối thoại tiếp. Một lần nữa, lãnh đạo UBND tỉnh Gia Lai lúc này lại làm ra vẻ cứng rắn khi tuyên bố: UBND tỉnh không can thiệt sâu vào hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nhưng yêu cầu phải giải quyết dứt điểm tình trạng khiếu kiện kéo dài. Nếu không được, Bộ NN&PTNT phải vào cuộc. Nếu tình trạng khiếu kiện vẫn tái diễn thì UBND tỉnh sẽ đề nghị thu hồi lại đất và đã cho công ty thuê.
Và để “chấm dứt tình trạng khiếu nại kéo dài này”, cấp dưới của UBND tỉnh là UBND huyện Đăk Đoa đã ra 1 văn bản số 1402/UBND-NC, ngày 01/12/2011, đầy sự đe doạ và báo hiệu những tháng ngày đen tối đến với công nhân với nội dung: Đề nghị Công ty Cà phê Đăk Đoa và Vinacafe phối hợp với lực lượng chức năng của huyện, của UBND xã xử lý đúng quy định các trường hợp tụ tập đông người tại trụ sở của Công ty gây mất an ninh trật tự nông thôn. Giao công an huyện triển khai công tác nắm tình hình, xây dựng kế hoạch ngăn chặn các hành vi lợi dụng quyền tự do dân chủ; quyền khiếu nại, tố cáo để làm mất an ninh trật tự, an ninh nông thôn, ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất, thiệt hại lợi ích của nhân dân, doanh nghiệp nhà nước…”.
Song song với văn bản này này, chính quyền huyện Đăk Đoa đã cử rất nhiều công an huyện vào khu vực cà phê để bắt đầu công cuộc “ngăn chặn hành vi lợi dụng quyền tự do dân chủ”.

Phóng viên Lao Động Việt

Advertisements