Phóng viên Lao Động Việt

Sau cuộc thương thuyết kéo dài 5 năm, Việt Nam đạt được thỏa thuận với 11 quốc gia  về Hiệp định TPP. (TPP là thỏa thuận thương mại tự do giữa 12 quốc gia (bao gồm: Canada, Brunei, Chile, Malaysia, Mexico, New Zealand, Peru, Singapore, Austrialia, Mỹ, Nhật Bản và Việt Nam), được hình thành với mục tiêu chính là xóa bỏ các loại thuế quan và rào cản hàng hóa, dịch vụ xuất nhập khẩu giữa các nước thành viên trong khu vực Châu Á-Thái Bình Dương.Và để gia nhập hiệp định này buộc chính phủ Việt Nam phải đồng ý một trong những điều khoản của TPP là điều 19, nêu rõ thành viên các nước phải cho phép công nhân được thành lập các “Nghiệp Đoàn độc Lập”.

Mặc dù hiệp định TPP chưa chính thức có hiệu lực vì thủ tục rà soát pháp lý vẫn chưa hoàn tất, chờ Quốc Hội thông qua, nhưng có nhiều vấn đề đáng lưu ý, đáng nói nhất là quyền thành lập nghiệp đoàn độc lập được nói đến trong hiệp định này đang bị ngăn trở một cách thô thiển và đầy tính bạo lực từ chính quyền Việt Nam,  để duy trì cho bằng được các công đoàn doanh nghiệp do giới chủ dựng lên dưới sự quản lý của đảng Cộng Sản. Mặc dù công đoàn độc lập thể hiện tinh thần công bằng, công lý cho một nền lao động tiến bộ, phát triển. Đó cũng là sự mong muốn rất lớn cho người lao động.

12963438_1610733569251290_2584404157435836897_n

Cách đây hơn 2 tuần, hôm 11/4 công nhân công ty Bluecom Vina ( Khu Công Nhiệp Tràng Duệ, xã Lê Lợi, An Dương, Hải Phòng)  bị ép buộc làm việc tăng ca quá sức, làm cả ngày thứ bảy chủ nhật, họ không có một công đoàn nào đứng ra lên tiếng bảo vệ họ, từ đó, họ đã tự tổ chức đình công với nhau và đưa ra yêu sách công ty phải cho phép thành lập công đoàn, sau 2 ngày đình công, họ đạt được điều đó và đi làm lại, cho dù công đoàn họ đòi hỏi chưa hẳn đã đứng về phía họ do cơ chế công đoàn cơ sở chịu sự ràng buộc của nhà nước, nhưng qua sự việc đó, cho thấy công nhân hết sức cần một tổ chức thật sự đứng ra bảo vệ những quyền lợi thiết yếu của họ.

1

Cũng đình công, công nhân công ty  ao Nhã, tọa lạc tại 4/6B , ấp 4, xã Xuân Thới Sơn, Hóc Môn, Tp HCM , đã đình công 7 ngày từ ngày 22 tháng 2, nguyên nhân đình công được một nữ công nhân cho hay:” công nhân đòi tăng lương sản phẩm đồng thời phản đổi sức ép rất lớn khi làm việc từ phía công ty, cụ thể như:”công nhân để rớt sợi chỉ xuống nền nhà  bị trừ tiền, đi toilet 1 tháng chỉ được 30 phút, nếu hơn thì bị trừ tiền…”

Cô kể tiếp:” chúng tôi đã nhiều lần trình báo lên công đoàn cơ sở nhờ họ can thiệp nhưng nào ai nghe gì, họ báo cứ làm đi chứ đừng đòi hỏi quá sức của họ, rồi họ sẽ trình bày sự việc với ban giám đốc, nhưng chúng tôi mãi chẳng thấy có gì thay đổi, càng ngày lại thấy càng chịu nhiều áp lực, để rồi chúng tôi đã tự đứng ra đình công”

Cô uất ức, nói như nghẹn lại:” nhưng không ngờ qua 7 ngày đình công, công đoàn vẫn làm ngơ, bảo chúng tôi quậy phá như vậy là vi phạm pháp luật, bảo chúng tôi ngừng và đi làm lại, trong khi không giải quyết thỏa đáng các yêu cầu của chúng tôi.  Sau 7 ngày đình công, giám đốc công ty Tao Nhã nói với chúng tôi rằng ai muốn làm thì  tiếp tục làm, còn ai không muốn làm thì viết đơn xin nghĩ việc, lấy giấy hẹn và ký vào, đúng ngày 15 tháng 3 lên nhận lương, trả đủ tiền”

“Nhưng đến ngày 15 tháng 3, khoảng 50 công nhân lên để nhận tiền sau khi ký giấy đã  bị trừ tiền, thì công ty thông báo: “Các công nhân sau khi nộp đơn xin thôi việc đã lập tức nghĩ việc là vi phạm điều 37 Bộ luật Lao Động, chúng tôi như chết đứng vì họ quá tráo trở và trở mặt. Điều đáng nói là lúc giám đốc thông báo, có cả chủ tịch công đoàn công ty ở đó, nhưng đến khi công ty trở mặt, công đoàn cứ tỉnh bơ không có chuyện gì, anh nghĩ có đau không?” cô nói không nên lời.

Bây giờ cô đang bán đồ ăn sáng trong khu nhà trọ chập hẹp của mình để tiếp tục mưu sinh.

Tiếp xúc với rất nhiều công nhân thuộc các công ty khác, chúng tôi đều nghe được ước ao có một cơ quan thực sự bảo vệ quyền lợi người công nhân. Công nhân tại khu công nghiệp (KCN) Sóng Thần mong muốn: “ Riêng tôi một người công nhân mong muốn khi Việt Nam gia nhập TPP, mức lương người công nhân sẽ được cải thiện, đời sống người công nhân được nâng cao, quyền lợi người công nhân được bảo đảm, và tôi mong muốn nghiệp đoàn độc lập sớm được thực hiện”.

Một công nhân tại công ty sea food , thuộc KCN Vĩnh Lộc nói:” tôi muốn có một nghiệp đoàn của công nhân chứ không phải là một công đoàn của công ty, chứ bây giờ chúng tôi không có một tiếng nói nào, không biết kêu ai?”

 

Công nhân tại công ty Tajen , KCN Biên Hòa cũng cho biết:” mong muốn mỗi công ty có một nghiệp đoàn độc lập để có thể hỗ trợ công nhân về mặt pháp lý, hỗ trợ anh em công nhân không bị áp bức ”

Linh mục Antôn Lê Ngọc Thanh, người được RSF phong tặng danh hiệu ” Anh hùng thông tin” chia sẻ: “ khi chính phủ thúc đẩy được quốc hội ra được cái luật cho phép thành lập nghiệp đoàn độc lập, thì chính phủ sẽ có uy tín với dân, dân thấy được chính phủ bắt đầu chuyển hướng phục vụ dân thực sự, phục vụ cho quyền tự do của dân, trong đó có cái quyền tự do lập hội, thì chính phủ sẽ được điểm với dân mà chính phủ không mất gì cả.

Linh mục AnTôn Lê Ngọc Thanh nói thêm: “ Khi giới chủ chấp nhận và khuyến khích công đoàn hoạt động đúng cách, thì giới chủ sẽ được lợi ở chỗ chính công đoàn làm cho thỏa thuận giữa giới chủ và công nhân sẽ trở nên thông suốt, và thúc đẩy nhà máy, xí nghiệp hoạt động hiệu quả hơn. Còn đối với công nhân thì mình được quyền tham gia vào việc sáng tạo và bảo vệ quyền lợi trực tiếp của mình”

Nhà nước có thực sự muốn có nghiệp đoàn độc lập ?

Dù nhà nước đã hứa và ký các cam kết cho phép thành lập nghiệp đoàn độc lập, nhưng vẫn gây cản trở đến các thành viên của Lao Động Việt khi những người này đi tư vấn cho công nhân về nghiệp đoàn độc lập.

Trong bản cáo cáo tình trạng nhân quyền Việt Nam 2015 của bộ Ngoại giao Hoa Kỳ công bố ngày 13/4/2016 nêu rằng : “ngày 22/11 công an Đồng Nai đã bắt giữ 2 thành viên Lao Động Việt là Đỗ Thị Minh Hạnh và Trương Minh Đức trong một buổi gặp gỡ giữa họ và các công nhân một công ty Hàn Quốc. Minh Hạnh nói rằng cảnh sát mặc thường phục trói tay sau lưng, ném cô xuống đất, đập vào mặt cô, dẫn đến nhập viện của cô. Còn Đức cáo buộc cảnh sát tịch thu điện thoại di động, máy tính và máy ảnh của anh. Riêng biệt, vào ngày 25, cảnh sát đã tấn công và bắt tạm giam Hoàng Đức Bình, Đỗ Thị Minh Hạnh và các nhà hoạt động về quyền lao động ôn hòa khác tại Sài Gòn.”

Cha Antôn Lê Ngọc Thanh chia sẻ: “cách mình nhìn thiếu tín nhiệm vào con người, thì mình sẽ cho rằng người ta quậy phá công ty,thì nếu công ty anh bậy bạ thì cần ngươi ta quậy để công ty anh tốt hơn, điều chỉnh lại tốt hơn, còn nếu công ty anh chăm sóc công nhân tốt thì làm sao người ta quậy, và chính phủ cũng vậy, chính phủ sợ đông như vậy thì chống lại chính phủ, tại sao chính phủ lại sợ người ta chống. Chính phủ là một cơ cấu ủy quyền của dân, chính phủ làm tốt thì nhiệm kỳ tới dân sẽ tiếp tục bầu, không làm tốt thì dân sẽ bầu người khác, chứ đâu phải là chống hay không chống, khi anh không cho ai chống anh giống như một đế chế, và không ai được xen vào thì anh mới gọi họ là chống, một chính phủ dân chủ không phải như vậy, chính phủ dân chủ thì không sợ chống gì cả, cái tiêu cực là cái mà chúng ta tự ám thị và làm cho mình sợ chứ thật ra không phải như vậy”

13007288_1610164065974907_7301815258854433071_n

Trong Thư của Lao Động Việt gởi đến Tổng Thống Barack Obama nhân chuyến thăm của ông đến Việt Nam vào tháng 5 tới đây, có yêu cầu Tổng thống Mỹ dùng sức ảnh hưởng của mình đề can thiệp:

“Chấm dứt mọi hành động đàn áp đối với LDV; Tạo điều kiện để LDV được hoạt động công khai, nhằm giúp đỡ giai cấp công nhân và người lao động Việt Nam xây dựng và phát triển “Nghiệp đoàn độc lập” theo đúng nội dung điều 19 của Hiệp ước đối tác thương mại xuyên Thái Bình dương TPP”

Trong thư cũng yêu cầu Ngài tổng thống can thiệp thông tin bạch hóa phó chủ tịch công đoàn độc lập bị mất tích từ 2007,trao tự do vô điều kiện cho  tù nhân Nguyễn Hoàng Quốc Hùng, và Đoàn Huy Chương, để báo chí thông tin rộng rãi đến toàn thể công nhân nội dung cam kết nghiệp đoàn độc lập khi tham gia TPP.

Phóng viên Lao Động Việt