Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) là một hiệp định mậu dịch lớn mà hiện nay Mỹ, Việt Nam, và 10 quốc gia khác ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương đang đàm phán gia nhập,TPP không chỉ là môt hiệp định thương mại tự do khu vực siêu lớn, bao trùm gần 40% GDP và 30% thương mại toàn cầu, mà còn được xem là khuôn mẫu liên kết kinh tế của thế kỷ XXI.

Tuy nhiên ngoài các trở ngại như là vi phạm về quyền bảo hộ sở hữu trí tuệ, luật doanh nghiệp,luật lao động, nền kinh tế chưa phải thị trường…Thì  Việt Nam còn gặp một số trở ngại rất lớn và then chốt, khiến cho các dân biểu và quốc hội Mỹ đến nay vẫn chưa thông qua hiệp định này cho Việt Nam

12

Một trở ngại mà Việt Nam cho là phi thương mại nên không liên quan và chủ trương tránh né đàm phán, là thành tích về dân chủ và nhân quyền đặc biệt đáng quan ngại, việt nam cần cải thiện nhân quyền, đặt biệt là quyền cho người lao động, và quyền của người đấu tranh cho giai cấp lao động

Cụ thể, việc trả tự do sớm cho Đỗ Thị Minh Hạnh, nhà nước Việt Nam muốn thể hiện với thế giới rằng họ có tôn trọng quyền của người lao động, nhưng những người còn ngồi tù vì đấu tranh cho giai cấp lao động như Nguyễn Hoàng Quốc Hùng, Đoàn huy Chương thì sao đây? Nếu thật sự nhà nước tôn trọng quyền của người lao động thì cần phải trả tự do ngay cho họ để thể hiện cho một sân chơi TPP công bằng, minh bạch không một giai cấp nào được hiếp đáp hay có quyền bóc lột người lao động , nếu nhà nước muốn một sân chơi đầy quyền lợi lao động với một tổ trọng tài độc lập trên thương trường quốc tế với những lợi ích to lớn nó đem lại thì tại sao lại ngăn cấm cái quyền bảo vệ người lao động  ấy ngay trong nước được ? Đây là một điều thật vô lý

Trong một cuộc họp báo về TPP, dân biểu Loretta Sanchez tuyên bố: “Đã 8 năm trôi qua kể từ khi Việt Nam được gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) và hưởng Quy chế Mậu dịch Bình thường Vĩnh viễn (PNTR), nhưng tình hình nhân quyền ở Việt Nam vẫn chưa được cải thiện. Vẫn còn những người dân Việt Nam bị ép phải lao động trong điều kiện tồi tệ, phải sống trong nhà ổ chuột và không đảm bảo vệ sinh. Họ làm việc 12-15 tiếng mỗi ngày và chỉ được trả công trung bình 70 đôla một tháng, và có nhiều trường hợp không được trả xu nào. Họ không có bảo hiểm y tế và đặc biệt, không được hưởng quyền của người lao động. Bộ Lao động Hoa Kỳ xếp Việt Nam vào danh sách bốn nước, nơi có bằng chứng cho thấy hàng may mặc được sản xuất bởi nạn lao động cưỡng bức và lao động trẻ em”.

Đặc biệt quyền thành lập nghiệp đoàn thì hoàn toàn bị ngăn cấm. Tại Việt nam các nghiệp đoàn độc lập không được thừa nhận, vì thế đa số các cuộc đình công của công nhân không ai đứng ra tổ chức, và nếu một ai đứng ra tổ chức đình công mà không phải là người được tổng liên đoàn Việt Nam công nhận thì là đều vi phạm. Nếu nhà nước  kiềm hãm và dập tắt nghĩa là đang tước đi tinh thần trách nhiệm, tự chủ tự cường của người dân,  và vô tình tạo cho các công đoàn nhà nước phát triển thái quá theo chiều hướng tiêu cực, làm việc kiểu quan liêu, hơn là đáp ứng các yêu cầu phục vụ cho con người, đem lại lợi ích cho người lao động

Các nghiệp đoàn  là nơi để đấu tranh cho sự công bằng, là nơi dành lại công lý cho giai cấp người lao động, qua những việc như đứng ra tổ chức đình công để đàm phán với doanh nghiệp, giúp đỡ lên tiếng cho những cá nhân bị bóc lột, ép bức… nhưng công đoàn tại Việt Nam không có yếu tố độc lập nên nó chỉ là hình thức lập nên cho có tên có tuổi mà thôi, nếu công đoàn gắn với doanh nghiệp thì thử hỏi nếu đấu tranh thì không lẽ đấu tranh cho giới chủ , cho các doanh nghiệp sao?

Cũng nên nhắc lại vào ngày 29/5/2014, 153 dân biểu của đảng Dân chủ cũng gửi một lá thư đến Đại diện Thương mại Michael Froman, yêu cầu ông này phải đảm bảo rằng cải thiện quyền của người lao động là một điều kiện của quá trình đàm phán gia nhập TPP, trong thư đã nêu: “Luật pháp Việt Nam quy định tất cả các công đoàn đều phải trực thuộc Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam – cơ quan tự giới thiệu họ là “thành viên trong hệ thống chính trị của xã hội Việt Nam, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam” (Điều 1, Luật Công đoàn – người viết chú thích)” – và như vậy đã vi phạm quyền của người lao động là được thành lập và tham gia các công đoàn độc lập do chính mình tự lựa chọn”

Gần đây, đại diện đàm phán của các bên đã thu hẹp được những khoảng cách còn lại liên quan đến văn bản luật của thỏa thuận và nỗ lực hoàn tất các gói thỏa thuận đầy tính tham vọng để mở cửa thị trường qua lại

Tuy nhiên, trợ lý ngoại trưởng Mỹ đặc  trách về quyền lao động Tom Malinowski cho biết:” tôi nghĩ Việt Nam có cơ hội trở thành thành viên của TPP nếu như các cuộc đàm phán thành công và nếu họ đáp ứng được các điều kiện mà đại diện đàm phán thương mại của chúng tôi đưa ra để nỗ lực nghiêm túc bảo đảm các quyền tự do lập hội, nếu đạt được điều đó thì có cơ hội được Quốc Hội Mỹ thông qua thỏa thuận TPP

Vì thế Việt Nam cần phải cải cách luật lao động để đạt được chuẩn mực do các thành viên TPP đưa ra. Đó là các quyền đình công, quyền thành lập các nghiệp đoàn độc lập, quyền thương lượng giữa nghiệp đoàn và giới chủ

Tiến trình toàn cầu hóa buộc Việt Nam phải liên kết cùng các nước khác dành lấy những cơ hội mới để phát triển, nhưng không thể bằng cách độc quyền lãnh đạo trong các hội đoàn để chia sẻ lợi ích nhóm lẫn nhau mà quên đi các công ích thật sự. Để đảm bảo phát triển lợi ích kinh tế, thì nó phải đi kèm với các quyền căn bản phổ quát của người lao động

TPP là một cơ hội cho Việt Nam, nhưng TPP cũng là một phép thử cho một thái độ có thật tâm mở ra vì quyền lợi của giai cấp lao động không?

Để có TPP nhà nước không chỉ phri đáp ứng các tiêu chí của các nước thành viên mà còn cần  phải đặt quyền của người lao động lên trên hết,  nhà nước cần phải ý thức sự cầm quyền là để quản lý chứ không phải là ông chủ của dân , vì thế nên cần phải tạo ra một vai trò xã hội dân sự, tạo ra các công đoàn độc lập để góp phần xây dựng, giám sát và phản biện các chính sách, nếu không thì TPP sẽ đem đến cho người lao động và người tiêu dùng những bất cập, vì sự bành trướng thái quá mà TPP mang lại một hình thái xã hội mất ổn định , cứng nhắc và cửa quyền

Nhóm Phóng Viên LĐV

_Hết_

GHI CHÚ: Liên Đoàn Lao Động Việt Tự Do (gọi tắt: Lao Động Việt, WWW.laodongViet.org,FACEBOOK.com/laodongViet, Email: chao@laodongViet.org) là liên minh của một số tổ chức lao động trong và ngoài nước gồm: Phong Trào Lao Động Việt (PT), Công Đoàn Độc Lập (CĐĐL), và Ủy Ban Bảo Vệ Người Lao Động Việt Nam (UBBV).

Advertisements